Chương I

Bạch Đằng

Đang dựng cảnh…

Lược sử Việt Nam
Bản chữ

Trước năm 938

Hơn một nghìn năm

Từ khi nhà Triệu thôn tính Âu Lạc, đất Giao Châu lần lượt bị các triều đại phương Bắc cai trị. Những cuộc khởi nghĩa nối nhau nổ ra, từ Hai Bà Trưng, Bà Triệu đến Lý Bí, Mai Thúc Loan, Phùng Hưng.

Đầu thế kỷ X, nhà Đường suy yếu. Họ Khúc rồi Dương Đình Nghệ lần lượt giành lại quyền tự chủ. Nhưng một nền độc lập thật sự vẫn chưa thành hình.

Năm 937

Giao Châu dậy sóng

Dương Đình Nghệ bị nha tướng Kiều Công Tiễn giết hại để cướp quyền. Ở Ái Châu, con rể ông là Ngô Quyền, người Đường Lâm, nghe tin liền kéo quân ra Bắc hỏi tội.

Thế cùng, Kiều Công Tiễn sai người sang cầu cứu nhà Nam Hán, rước giặc về nhà.

Mùa đông năm 938

Thuyền giặc vượt biển

Vua Nam Hán là Lưu Cung muốn nhân loạn chiếm lại Giao Châu. Ông sai con trai là Lưu Hoằng Tháo, phong làm Giao Vương, cầm thủy quân vượt biển sang, còn mình đem quân đóng ở Hải Môn làm thế tiếp ứng.

Nhưng khi đoàn thuyền tới nơi, Kiều Công Tiễn đã bị Ngô Quyền giết. Người chờ họ ở cửa sông giờ là Ngô Quyền.

Mưu kế

Bãi cọc dưới lòng sông

Ngô Quyền biết thuyền Nam Hán sẽ theo cửa sông Bạch Đằng mà vào. Ông cho quân đẵn gỗ lớn, vạt nhọn đầu, bịt sắt, rồi đóng ngầm thành nhiều hàng ở cửa sông.

Khi triều lên, cả bãi cọc sẽ chìm khuất dưới mặt nước.

Triều lên

Dụ địch vào trận

Nhân lúc nước triều đang dâng, Ngô Quyền sai thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả thua, rút chạy ngược dòng.

Hoằng Tháo hăng hái đuổi theo. Cả đoàn thuyền lớn vượt qua bãi cọc mà không hề hay biết.

Thời khắc

Chờ nước rút

Thuyền giặc đã nằm gọn trên bãi cọc. Trên hai bờ, quân ta lặng im chờ. Giờ chỉ còn chờ con nước.

Kéo sang phải để nước rút

Kết cục

Sóng Bạch Đằng nhuộm đỏ

Lưu Hoằng Tháo tử trận, quân Nam Hán chết đuối quá nửa. Lưu Cung nghe tin, thương khóc, thu nhặt tàn quân rút về nước.

Năm 939

Mở nước xưng vương

Mùa xuân năm sau, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, kinh đô xưa của An Dương Vương. Hơn một nghìn năm Bắc thuộc chính thức khép lại.

Sử thần Lê Văn Hưu cho rằng Ngô Quyền chỉ với quân mới họp mà phá được đại quân Nam Hán, mở nước xưng vương, khiến người phương Bắc không dám sang nữa.
— Đại Việt sử ký toàn thưdiễn ý

Bạn có biết?

Dấu vết còn lại

Vị trí chính xác của trận năm 938 đến nay vẫn còn được bàn luận. Các bãi cọc khai quật ở Quảng Ninh và Hải Phòng phần lớn được xác định thuộc trận Bạch Đằng năm 1288, khi Trần Hưng Đạo dùng lại mưu kế của Ngô Quyền, ba thế kỷ sau.

Nguồn tham khảo

  • Đại Việt sử ký toàn thư, phần Ngoại kỷ (Ngô Sĩ Liên và các sử thần, 1479).
  • Việt sử lược (khuyết danh, thế kỷ XIV).
  • Khâm định Việt sử thông giám cương mục (Quốc sử quán triều Nguyễn).

Chương IIChiếu dời đô · 1010Sắp ra mắt

Bản thử nghiệm. Nội dung đang chờ chuyên gia sử học thẩm định. Giọng đọc do máy tổng hợp.

Nội dung theo giấy phép CC BY-SA 4.0. Mã nguồn MIT.